Napowietrzanie oczka wodnego z koi to proces techniczny mający na celu wymuszenie wymiany gazowej między atmosferą a tonią wodną oraz utrzymanie stężenia tlenu (O2) na poziomie bliskim nasyceniu. W intensywnej hodowli karpie koi wykazują wysokie zapotrzebowanie na tlen, niezbędny nie tylko do procesów oddechowych ryb, ale również do pracy bakterii nitryfikacyjnych (Nitrosomonas, Nitrobacter) zasiedlających filtry biologiczne. Brak aktywnego napowietrzania prowadzi do powstawania stref beztlenowych i akumulacji toksycznego siarkowodoru.
1. Mechanizm wymiany gazowej na lustrze wody
Wbrew powszechnemu przekonaniu, to nie same pęcherzyki powietrza płynące z napowietrzacza nasycają wodę tlenem w stopniu znaczącym. Kluczowym zjawiskiem jest przerwanie napięcia powierzchniowego wody.
-
Ruch lustra wody: Pęcherzyki powietrza wynoszą wodę z niższych partii na powierzchnię, co zwiększa obszar kontaktu z atmosferą.
-
Usuwanie CO2: Napowietrzanie umożliwia ucieczkę dwutlenku węgla, co stabilizuje odczyn pH wody (zapobiega jego gwałtownym spadkom w nocy).
2. Sprzęt: Dyfuzory, pompy membranowe i tłokowe
Wybór systemu napowietrzania musi być skorelowany z objętością zbiornika i głębokością umieszczenia dyfuzorów (ciśnienie statyczne wody).
-
Dyfuzory drobnopęcherzykowe: EPDM lub kamienie napowietrzające generujące mgłę bąbelkową. Im mniejsza średnica pęcherzyka, tym większa całkowita powierzchnia styku gazu z cieczą.
-
Pompy napowietrzające: Urządzenia o wydajności mierzonej w litrach na minutę (l/min). Przyjmuje się, że dla stawów z koi minimalna wydajność powinna wynosić 40-80 l/min na każde 10 000 litrów wody.
-
Napowietrzanie denne: Umieszczenie dyfuzorów na dnie stawu (najlepiej zintegrowanych z odpływem dennym) zapobiega stratyfikacji termicznej i eliminuje martwe strefy.
3. Przyducha nocna: Rola roślin i glonów
W stawie z karpiami koi napowietrzanie jest krytyczne zwłaszcza w godzinach nocnych.
-
Odwrócona fotosynteza: W dzień rośliny i glony produkują tlen. W nocy proces ten ulega odwróceniu – rośliny zaczynają pobierać tlen z wody i wydzielać CO2.
-
Krytyczny moment: Najniższe stężenie O2 odnotowuje się tuż przed świtem. Bez wymuszonego napowietrzania, w gęsto zarybionym stawie dochodzi wtedy do masowych padnięć największych (najcenniejszych) osobników.
[Table: Oxygen Requirements for Koi Pond Aeration]
| Parametr | Wartość minimalna | Uwagi |
| Stężenie O2 | 6.0 mg/l | Poniżej tej wartości ryby tracą apetyt |
| Głębokość dyfuzora | 1.0 – 1.5 m | Zapewnia optymalny czas kontaktu pęcherzyka z wodą |
| Wydajność pompy | 4 – 8 l/min na m3 | Zależnie od zagęszczenia obsady |
4. Napowietrzanie zimowe
W okresie zimowym rola napowietrzania zmienia się z dostarczania O2 na utrzymanie przerębla.
-
Odgazowanie: Nawet niewielki ruch wody zapobiega całkowitemu zamarznięciu lustra, co umożliwia ujście gazów gnilnych powstałych z rozkładu resztek organicznych na dnie.
-
Ostrzeżenie: Dyfuzory zimą należy podnieść na głębokość ok. 30-40 cm pod lustro wody, aby nie wychładzać cieplejszej wody (4°C) znajdującej się przy dnie, gdzie hibernują koi.
